അസോസ്പിരില്ലം (Azospirillum) എന്നത് കാർഷിക മേഖലയിൽ ജൈവവളമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന, നൈട്രജൻ സ്ഥിരീകരിക്കുന്ന (nitrogen-fixing) ഒരു ബാക്ടീരിയയാണ്. ഇത് സ്വതന്ത്രമായി ജീവിക്കുന്നതും, സസ്യങ്ങളുമായി ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്നതുമായ ഒരു ഗുണകരമായ സൂക്ഷ്മാണുവാണിത്.
പ്രധാന പ്രവർത്തനങ്ങളും ഗുണങ്ങളും
• നൈട്രജൻ സ്ഥിരീകരണം: അന്തരീക്ഷത്തിലെ നൈട്രജനെ (N₂) അമോണിയയോ അമോണിയം സംയുക്തങ്ങളോ ആക്കി മാറ്റുന്നു. ഇതുവഴി ഹെക്ടറൊന്നിന് ഏകദേശം 10 മുതൽ 40 കിലോഗ്രാം വരെ നൈട്രജൻ ചെടികൾക്ക് ലഭ്യമാവുകയും, യൂറിയ അല്ലെങ്കിൽ രാസവളങ്ങളുടെ ആവശ്യം 30% മുതൽ 80% വരെ കുറയുകയും ചെയ്യുന്നു.
• സസ്യ ഹോർമോണുകളുടെ ഉൽപ്പാദനം: ഓക്സിനുകൾ (ഇൻഡോൾ-3-അസറ്റിക് ആസിഡ്), സൈറ്റോകൈനിനുകൾ, ജിബെറെല്ലിനുകൾ തുടങ്ങിയ പ്രകൃതിദത്ത വളർച്ചാ ഹോർമോണുകൾ ഇവ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് വേരുകൾ ആഴത്തിലേക്ക് വളരുന്നതിനും, വേരുപടലങ്ങൾ (root hairs) നന്നായി വികസിക്കുന്നതിനും സഹായിക്കുന്നു.
• പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങളെ അതിജീവിക്കാനുള്ള ശേഷി: വരൾച്ച, മണ്ണിലെ ലവണാംശം, താപനിലയിലുണ്ടാകുന്ന മാറ്റങ്ങൾ എന്നിവയെ അതിജീവിക്കാൻ സസ്യങ്ങളെ പ്രാപ്തമാക്കുന്നു.
• അനുയോജ്യമായ വിളകൾ: പയർവർഗ്ഗങ്ങളിൽ പെടാത്ത വിളകൾക്കും ധാന്യവിളകൾക്കും ഇത് ഏറ്റവും അനുയോജ്യമാണ്. ഗോതമ്പ്, നെല്ല്, ചോളം, സോർഗം, ചെറുധാന്യങ്ങൾ, കരിമ്പ്, പച്ചക്കറികൾ, എണ്ണക്കുരു വിളകൾ എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, ‘ഇഫ്‌കോ അസോസ്പിരില്ലം’ (IFFCO Azospirillum) പോലുള്ള ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ, ഹെക്ടറൊന്നിന് 60 മുതൽ 80 കിലോഗ്രാം വരെ യൂറിയ ലാഭിക്കാൻ സാധിക്കും.
പ്രയോഗിക്കേണ്ട രീതികൾ
• വിത്ത് ശുദ്ധീകരണം (Seed Treatment): വിത്തുകൾ അസോസ്പിരില്ലം കലർത്തിയ വെള്ളത്തിൽ 20 മിനിറ്റ് നേരം മുക്കിവയ്ക്കുകയോ നന്നായി പുരട്ടുകയോ ചെയ്യുക. അതിനുശേഷം വിതയ്ക്കുന്നതിന് മുൻപായി തണലിൽ ഉണക്കിയെടുക്കുക.
• മണ്ണിൽ പ്രയോഗിക്കൽ / നനയ്ക്കൽ (Soil Treatment / Drenching): നനവുള്ള മണ്ണിൽ നേരിട്ടോ, അല്ലെങ്കിൽ ജൈവവളത്തോടൊപ്പം ചേർത്തോ നൽകാം. ഡ്രിപ്പ് ഇറിഗേഷൻ (തുള്ളിനന) വഴിയും ഇത് നൽകാവുന്നതാണ്.
• പ്രത്യേക വിളകൾ: കരിമ്പ് തണ്ടുകൾ, അല്ലെങ്കിൽ ഇഞ്ചി, മഞ്ഞൾ തുടങ്ങിയ കിഴങ്ങുവർഗ്ഗ വിളകൾ നടുന്നതിന് മുൻപായി, നടീൽ വസ്തുക്കൾ അസോസ്പിരില്ലം ലായനിയിൽ മുക്കിവയ്ക്കണം.